Áttu ekki örugglega árskort?

Erró

Kjarval

Ásmundur Sveinsson

Ecart (1650), Poincaré (1860)

Faidherbe (1818), Céartophyrs

Socrates (-470), Napoléon (1769)

Ptolémée (-360), ?

Jules Verne (1828), Achilles

Jupiter, Johann Strauss (1825)

Livingstone (1813), Le Toucher

Franklin (1706), Charles de Gaulle (1890)

De Saxe (1696), Franck (1822)

Um miðjan sjöunda áratuginn skapaði Erró nokkrar myndaraðir sem byggðu á sömu lögmálum um myndrænar andhverfur. Ein þeirra er Páfalist-röðin frá árinu 1965, þar sem hann stillir saman ljósmynd af Jóhannesi XXIII páfa („góða páfanum“, páfa fólksins), sem hann fékk af póstkorti, og endurgerðum myndum af módernískum málverkum. Útkoman verður sjónrænt andstæðuform sem fangar athyglina. Með þessari aðferð dregur Erró upp samsvörun milli föður nútímavæðingar kaþólsku kirkjunnar og hinna svonefndu „páfa“ nútímalistarinnar (Arp, Klee, Matisse, Léger, Mondrian, Capogrossi, Magnelli o.fl.).
Tilgangurinn er gáskafullur, eins og sjá má af orðaleikjunum í titlum málverkanna („Papa Picasso“ og „Papa Braque“), þar sem „papa“ vísar bæði til páfa á ítölsku og föður á frönsku. Nafn raðarinnar, Páfalist, tengir svo saman „pope art“ og popplist á hnyttinn hátt. Þessi aðgerð er í senn myndbrjótur og glettni, þar sem hún ögrar valdhöfum ólíkra sviða og tíma með fjörugri óvirðingu.

Pabbi Picasso

Guðmundsson FERRÓ

La Prière

Braque-Rubens

Um miðjan sjöunda áratuginn skapaði Erró nokkrar myndaraðir sem byggðu á sömu lögmálum um myndrænar andhverfur. Ein þeirra er Páfalist-röðin frá árinu 1965, þar sem hann stillir saman ljósmynd af Jóhannesi XXIII páfa („góða páfanum“, páfa fólksins), sem hann fékk af póstkorti, og endurgerðum myndum af módernískum málverkum. Útkoman verður sjónrænt andstæðuform sem fangar athyglina. Með þessari aðferð dregur Erró upp samsvörun milli föður nútímavæðingar kaþólsku kirkjunnar og hinna svonefndu „páfa“ nútímalistarinnar (Arp, Klee, Matisse, Léger, Mondrian, Capogrossi, Magnelli o.fl.).
Tilgangurinn er gáskafullur, eins og sjá má af orðaleikjunum í titlum málverkanna („Papa Picasso“ og „Papa Braque“), þar sem „papa“ vísar bæði til páfa á ítölsku og föður á frönsku. Nafn raðarinnar, Páfalist, tengir svo saman „pope art“ og popplist á hnyttinn hátt. Þessi aðgerð er í senn myndbrjótur og glettni, þar sem hún ögrar valdhöfum ólíkra sviða og tíma með fjörugri óvirðingu. Danielle Kvaran

Pabbi Arp

La Balayeuse de Goldwater (Sópari Goldwaters)

Marie-Antoinette 1793, Henry IV 1610

Mondrian

D'art Game

Frá árinu 1964, þegar Erró fór í sína fyrstu ferð til New York, hóf hann að gera undirbúningsklippimyndir að öllum málverkum sínum. Í þeim stillti hann saman „myndum heimsins“ sem áttu ólíkan uppruna í tíma, rými og menningarlegu samhengi.
Heimkoma frá Bandaríkjunum-röðin byggir á klippimyndum þar sem eftirmyndir af frægum evrópskum málverkum eru sameinaðar táknmyndum úr bandarískri fjöldamenningu, einkum auglýsingum og teiknimyndasögum. Fyrir málverkið Refurinn stóri nýtti Erró sér Les Femmes d‘Alger (1955) eftir Picasso, sem var hnyttin endursköpun hans á meistaraverki Eugène Delacroix, Femmes d‘Alger dans leur appartement (1834). Erró skaut fígúrum úr teiknimynd Walt Disney, The Sword in the Stone (1963) glettnislega inn í ýmsa hluta litríks verks Picassos – þar á meðal riddaranum Ector og uglunni Arkímedesi. Teiknimyndin byggði á ævintýrinu The Sword in the Stone (1938) eftir T.H. White.
Á sjötta og sjöunda áratugnum sneri Picasso sér að því að endurtúlka meistaraverk fortíðarinnar af kaldhæðni og hnyttni. Í Refurinn stóri tekur Erró tilvísanirnar skrefi lengra með því að má á kátlegan hátt út mörk hámenningar og dægurmenningar.

Refurinn stóri

Verk Errós einkennast oft af samruna klassískrar listar og mynda úr dægurmenningu. Hann hafnar aðgreiningu í há- og lágmenningu og trúir því að allar myndir eigi skilið athygli. Í Heimkoma frá Bandaríkjunum (1964) stillir hann djarflega saman sjónrænum áhrifum úr bandarískum teiknimyndasögum og evrópskum meistaraverkum og ögrar þannig hefðbundnu listrænu stigveldi. Í Stór tár fyrir tvo stefnir Erró saman Weeping Woman (1937) eftir Picasso – kröftugri táknmynd borgarastríðs og þjáningar, þar sem sársaukinn er magnaður með því að rífa andlitið og sundra formunum — og Puddlejumper, rauðum lestarvagni úr barnabók Dorotheu J. Snow (1948). Erró endurhugsar kvenfígúru Picassos á gamansaman hátt, gefur henni ýkt, teiknimyndaleg augu og munn fenginn úr bandarískri teiknimyndamenningu. Í þessari túlkun eru það ekki lengur konan sem grætur heldur hið tjáningarríka bleikrauða farartæki sem birtist í málverkinu. Titill verksins undirstrikar leikandi stíl Errós og vísar til vestrænnar menningarheimildar, Tea for Two, sem oft er tengd samnefndu lagi frá 1924. Um leið dregur hann fram þá sameiginlegu tilfinningu sársauka sem tjáð er í gegnum tvenns konar ólíkt myndmál.

Safneign

Erró

Verk