Áttu ekki örugglega árskort?

Jóhannes S. Kjarval

Kjarvalsstaðir

Verkin spanna það tímabil sem listmálarinn Jóhannes S. Kjarval var starfandi. Þegar litið er á feril Kjarvals og hann speglaður í verkum samtíðarmanna hans sést hvernig myndlistin tekur breytingum og þróast. Tíðarandi sem var ríkjandi hverju sinni endurspeglast í ólíkum stílbrigðum og verkin gefa innsýn inn í hugðarefni höfunda, umhverfi þeirra og aðstæður. Framan af ríkti rómantísk náttúrusýn en fljótlega kom táknsæi til sögunnar og fyrstu skrefin voru stigin í þá átt að brjóta upp natúralískt myndmál.

Á sýningunni getur að líta myndlistarverk íslenskra listamanna frá um sex áratuga skeiði eftir aldamótin 1900. 

Kjarval var fæddur árið 1885 og lést árið 1972. Himinn og haf eru á milli þessara tímapunkta í menningarsögunni og samfélaginu öllu á heimsvísu. Þetta var tími mikilla félagslegra umbreytinga, iðnvæðingar, þéttbýlisþróunar og tækniframfara. Íslenskir listamenn fóru utan til náms og komu heim með nýjar hugmyndir, innblásnir af þeim straumum og stefnum sem þeir kynntust í Evrópu. Myndlistarmenn eru sannarlega ekki eylönd í heimssögunni heldur takast í verkum sínum á við ólíkar aðstæður, nýjungar, byltingar og átök. Með innreið nútímalegra gilda í íslenskt samfélag þróuðust viðfangsefni og aðferðir listamanna, myndmál var brotið upp og abstraktið ruddi sér til rúms. Nútíminn lagði að í íslensku samfélagi eins og berlega má sjá í framvindu listsköpunar ólíkra listamanna og í ævistarfi Kjarvals. 

Árið 1973, ári eftir að Kjarval féll frá, voru Kjarvalsstaðir vígðir og nefndir eftir honum.  Kjarval er einn af ástsælustu listamönnum þjóðarinnar og hafa verk hans verið til sýnis hér í hálfa öld.

Verk hans og annarra listamanna á sýningunni eru úr safneign Listasafns Reykjavíkur að undanskilinni Fjallamjólk Kjarvals sem er eitt þekktasta verk listamannsins og er fengið að láni frá Listasafni ASÍ.

Kjarval og 20. öldin: Þegar nútíminn lagði að

Ásmundur Sveinsson

Myndhöggvarinn að störfum á vinnustofu sinni.

Ásmundarsafn

Myndhöggvarinn Ásmundur Sveinsson vann verk sín í ólík efni Hann skar út í tré, hjó í stein, mótaði í leir, yfirfærði í steinsteypu auk þess sem hann vann með járn og fundið efni. Mörg hans þekktustu verk eru uppstækkuð og úti undir berum himni víða um borgina. Verk hans urðu til í þrotlausri tilraunamennsku á vinnustofunni þar sem efni, inntak og rými kölluðust á. Þau eru ýmist hlutbundin eða abstrakt og fór Ásmundur í gegnum ýmis ólík tímabil í listsköpun sinni. Á sýningunni hverfum við aftur í tímann og inn á vinnustofu Ásmundar. Við fáum tilfinningu fyrir því sem gerðist á bakvið tjöldin í leit listamannsins að útfærslu sem hentaði hverju sinni fyrir þær hugmyndir sem spruttu fram.

Á sýningunni hverfum við aftur í tímann og inn á vinnustofu Ásmundar.

Undraland var heitið á næsta bóndabæ við þann stað í Laugardal þar sem Ásmundur byggði vinnustofu sína, „kúluhúsið“ við Sigtún. Hann bjó hér ásamt fjölskyldu sinni, byggði við og þróaði einstaka aðstöðu til listsköpunar. Húsið var endurbyggt að hluta og opnað sem listasafn og höggmyndagarður eftir andlát Ásmundar fyrir rúmum 40 árum. Markmið Listasafns Reykjavíkur þennan tíma hefur verið að sýna verk hans í allri sinni fjölbreytni og veita yngri kynslóð listamanna vettvang til að sýna eigin verk í samhengi við þá arfleifð.

Ásmundur Sveinsson (1893–1982) var einn af frumkvöðlum íslenskrar höggmyndalistar. Hann stundaði nám við Sænsku listakademíuna í Stokkhólmi, dvaldist nokkur ár í París og ferðaðist um Grikkland og Ítalíu. Ásmundur hélt alla tíð tryggð við þá afstöðu að listin ætti erindi til fólksins og ætti heima á meðal þess. Hann var kallaður alþýðuskáldið í myndlist og án efa á sú hugsjón rætur að rekja til lífsafstöðu hans ekki síður en höggmyndahefðarinnar.

Ásmundur Sveinsson: Undraland

Erró

Hafnarhús

Listasafn Reykjavíkur varðveitir heilstætt safn verka eftir listamanninn og er Hafnarhús vettvangur reglulegra sýninga á verkum hans. Þessi yfirlitssýning endurspeglar litríkan ferli listamannsins en á löngum ferli hefur hann fengist við ýmsa miðla myndlistarinnar. Þar má finna allt frá gjörningum, vídeólist, grafík, fjölfeldi og klippimyndum, til stórra verka í almannarými og málverka á öllum skala, sem hafa unnið honum verðugan sess í evrópskri listasögu.

Erró er á meðal þeirra íslensku listamanna sem náð hafa fótfestu í heimi alþjóðlegrar myndlistar. 

Á þessari sýningu verða helstu verk listamannsins og tækifæri til að kynnast ólíkum viðfangsefnum hans svo sem ádeilu á neyslusamfélagið, pólitísk deilumál og þá ofgnótt upplýsinga sem einkennir nútíma samfélag. 

Listamaðurinn Erró, fæddur Guðmundur Guðmundsson árið 1932 í Ólafsvík á Snæfellsnesi, var í fararbroddi evrópsku framúrstefnunnar á sjöunda áratugnum. Í listasögu þessa tímabils er nafn hans ekki aðeins tengt endurnýjun fígúratífs myndmáls, vegna uppfinningar hans á frásagnarmálverkum sem byggja á samklippi, heldur einnig við hræringar sem á sínum tíma voru kenndar við uppákomur og tilraunakvikmyndir. Erró sækir innblástur í hnattvædda veröld okkar með sínu látlausa flæði mynda og upplýsinga.

Yfirlitssýning þessi rekur feril Errós og er leitast við að endurspegla fjölbreytileika ferilsins allt fram til nýjustu verka hans. Sýningin bregður upp mynd af glæsilegum ferli Errós og byggir á listaverkagjöf listamannsins til Reykjavíkurborgar. Árið 1989 tók Reykjavíkurborg við stóru safni, um 2000 verkum eftir listamanninn, auk skjala og annarra gagna sem hafa mikið gildi fyrir rannsóknir sem snerta listamanninn og samtíma hans. Safnið hefur vaxið jafnt og þétt síðustu árin og telur nú um 4000 listaverk. Errósafninu var fundinn staður í Hafnarhúsi og var gjöfin grunnur þess að Listasafn Reykjavíkur hóf starfsemi í húsinu. Sýningar úr safni Errós eiga sér þar fastan sess en með þeim er leitast við að gefa innsýn í ólíkar áherslur í verkum hans.

Erró: Remix - ásamt úrvali af Víðáttum

Finnur Arnar Arnarson

Svarthvít mynd af Finni Arnari Arnarssyni

Hugmyndum sínum finnur hann form í margskonar miðlum, s.s. skúlptúr, innsetningum og ljósmyndum.

Finnur Arnar Arnarson vinnur oftar en ekki með samband manns og umhverfis í verkum sínum.

Finnur Arnar stundaði nám, fyrst í skúlptúrdeild en síðan í fjöltæknideild Myndlista og handíðaskóla Íslands og útskrifaðist þaðan árið 1991. Hefur samhliða myndlist sinni hannað leikmyndir fyrir leikhús, sýningar fyrir söfn og stofnanir ásamt því að kenna myndlist. Var listrænn stjórnandi og rak Menningarhúsið Skúrinn á árunum 2012 - 2014. Verk Finns Arnar eru allajafna á mörkum náttúru, mennsku og menningar - þau eru hugleiðingar um smæð mannsins gagnvart stærri og sterkari öflum og hvernig sú staðreynd breytir skynjun okkar á eigin tilveru

Undraland er verkefni tileinkað sögu Ásmundarsafns. Þar var heimili og vinnustofa Ásmundar Sveinssonar myndhöggvara (1893-1982) sem hann hannaði sjálfur og byggði á árunum 1942-1950. Lóðin var í túnfæti bæjar sem hét Undraland. Ásmundur ánafnaði Reykjavíkurborg húsið og verk sín eftir sinn dag og var þar stofnað safn helgað minningu hans árið 1983. Þá fjóra áratugi sem listamaðurinn starfaði í húsinu var það vettvangur frjórrar listsköpunar. Yfir allt árið 2025 hefur  listamönnum verið boðin aðstaða í húsinu til þess að vinna að eigin verkum í vinnslu eða hvers konar ferli og árið 2026 ríður Finnur Arnar á vaðið sem sjötti listamaðurinn með verk í vinnslu í Ásmundarsafn. 

Verkið heitir Dómur og fjallar um það að vera þetta karldýr en líka það að vera dæmdur til að vera myndlistarmaður.

„Ég bý í tjaldi inni í safninu, daga og nætur, dálítið eins og dýr. Uppi í kúlunni er ég svo að mála „dome“, svona kirkjuloft eins og er í gömlum dómkirkjum. 

,,Ég er enginn Michelangelo og ekki málari en það var hann reyndar ekki heldur. Minn dómur verður því ekki freska heldur meira svona blönduð tækni".
,,Dómar í dómkirkjum voru málaðir í þeim tilgangi að segja fólki hvernig það ætti að haga sér og hver refsingin yrði hlýddu þau ekki yfirboðurum kirkjunar. Almúginn kunni ekki að lesa á þeim tíma og þess vegna var gripið til myndmálsins."

Finnur Arnar Arnarson, myndlistarmaður.

Undraland: Finnur Arnar með verk í vinnslu

Katrín Elvarsdóttir

Svarthvít nærmynd af fenjagreni eftir Katrínu Elvarsdóttur

Í verkunum mætast grípandi fegurð og hugleiðingar um uppruna. Hún veltir fyrir sér hvað það þýðir að tilheyra, að festa rætur – vera aðfluttur og samt hluti af heild.

Á sýningunni Blómstrandi framtíð beinir Katrín sjónum sínum að plöntum sem hafa ferðast milli heimkynna. 

Fjórar seríur sýningarinnar fjalla um inngrip mannsins í náttúruna: Plöntur eru fluttar á milli staða sem gjafir, sem eign, fyrir forvitnissakir eða í nafni rannsókna og framþróunar. Í forgrunni eru fjórar tegundir; kirsuberjatré, bananatré, fenjagreni og kínversk plastblóm, sem hver um sig býr yfir langri og áhugaverðri sögu sem tengir saman ólíkar heimsálfur.

Katrín fylgir plöntunum eftir með myndavélinni, tilgangurinn er ekki að kyrrsetja þær í tíma, heldur til að skrásetja og færa yfir í annað form. Á myndunum tilheyra þær enn öðrum heimi, þeim sem listamaðurinn skapar. Þær bera vitni um eitthvað sem flyst en gleymist ekki og þess sem getur blómstrað – jafnvel langt frá uppruna sínum.

Auga myndavélarlinsunnar fangar afmarkað umhverfi á örskotsstund, en Katrín skrásetur um leið sögu, menningu og náttúru sem spannar aldir og ólík heimshorn. Verk sín setur hún fram með margslunginni eftirvinnslu, ýmist í kjarna myndarinnar sjálfrar eða efnisvali. Verkin á sýningunni draga annars vegar fram hugmyndir um samvinnu og fjölbreytni, og hins vegar enduróm arfleifðar misréttis. Jafnvel það sem virðist göfugt, eins og að varðveita tegund, felur í sér ákvörðun um að taka plöntu úr náttúrulegu samhengi sínu og skilgreina henni nýjan stað. Þar með vakna spurningar um þekkingu og vald: hver skráir, hver flokkar og hvað fellur utan kerfa. 

Katrín Elvarsdóttir (f. 1964) lagði stund á nám í myndlist og ljósmyndun í Bandaríkjunum. Ljósmyndaverk hennar einkennast af brotakenndum en jafnframt óræðum frásögnum, þar sem leikið er með hugmyndina um sameiginlega minningarsköpun.  Verkin innihalda oft frásagnir af dularfullum atburðum sem áhorfandinn verður óafvitandi hluti af, þar sem ákveðnir hlutir eru sýnilegir en öðru er leyft að liggja á milli hluta, og það sem útaf stendur kallast fram í hugskotsjónum áhorfandans. Þannig gerast verkin innan óræðs tíma og sögusviðs, uppfull tilvísana og styðjast við kvikmyndalega aðferðarfræði, mjúkan fókus og snarpa notkun ljóss og skugga. 





Katrín Elvarsdóttir: Blómstrandi framtíð

Þetta verkefni var framlag Íslands til 19. alþjóðlegu arkitektasýningar Feneyjatvíæringsins árið 2025. Sýningin segir sögu framtíðarsamfélags sem hefur lært að temja hraunflæði, nýta sér það og þannig breytt staðbundinni ógn í tækifæri til sköpunar. 

Lavaforming er framtíðarsýn í arkitektúr þar sem glóandi hraun er notað sem byggingarefni fyrir mannvirki og heilar borgir.

Sagan gerist árið 2150 þegar Íslendingar hafa beislað hraunrennsli líkt og við gerðum við gufuaflið á 20. öld. Sagan er vörðuð með atburðum sem höfðu áhrif á þróun og tækni en markmið hennar er að sýna að arkitektúr getur verið krafturinn sem endurhugsar og mótar nýja framtíð. Hraunflæði getur innihaldið nóg byggingarefni fyrir grunnstoðir heillrar borgar sem rís á nokkrum vikum án skaðlegrar námuvinnslu og óendurnýtanlegrar orkuöflunnar.

Höfundar Lavaforming eru arkitektastofan s. ap arkitektar, þverfagleg rannsóknarstofa með áherslu á tilgátuverkefni framtíðarinnar. 
Í sýningarteyminu eru Arnhildur Pálmadóttir, Arnar Skarphéðinsson, Andri Snær Magnason, Björg Skarphéðinsdóttir hönnuður og Sukanya Mukherjee arkitekt frá s. ap arkitektum, Jack Armitage tónlistarmaður og margmiðlunarhönnuður, hönnunarstofan Studio Studio og Markús Þór Andrésson, sýningarstjóri. Miðstöð hönnunar og arkitektúrs sér um framkvæmd íslenska skálans í Feneyjum með stuðningi menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðuneytisins. 


s. ap arkitektar: Hraunmyndanir

Guðrún Kristjánsdóttir

Guðrún Kristjánsdóttir, remains of snow I, snjóminjar I.

Guðrún hefur skapað sér sérstöðu í íslenskri myndlist með verkum sem skoða samband náttúru og manns, mótað af veðri og birtu á Íslandi. Hún nálgast náttúruna sem lifandi afl, þar sem kyrrð og kraftur mætast og óvænt fegurð birtist í hógværum augnablikum.  

Sýning Guðrúnar Kristjánsdóttur í Vestursal Kjarvalsstaða færir víðáttur náttúrunnar nær okkur.

Verk Guðrúnar endurspegla stöðuga leit að jafnvægi og fanga bæði hið smáa og víðfeðma í landslaginu. Í málverkum hennar birtist náttúran sem síbreytilegt ferli þar sem umbreyting og hreyfing eru í stöðugri samvinnu. Með því að tengja saman ólík efni og aðferðir – myndbönd, ljós, speglanir, rímur og tónlist – verður til staður og stund þar sem skynjunin sjálf verður hluti af verkinu. Á síðustu árum hefur hún unnið með efni úr umhverfinu – steina, jarðefni og surtabrand – og skapað verk sem bera með sér arfleifð jarðsögunnar. 
Sýningin spannar verk frá áratugalöngum ferli Guðrúnar og gefur heildstæða mynd af óþrjótandi áhuga listakonunnar á að fanga upplifun okkar af náttúrunni - frá agnarsmáum vatnsdropum til þokukenndra fjallstinda, bláma fjarskans og ljósi sem breytist á hverri stundu. Sýningin tengir saman náttúru, skynjun og tíma og kallar fram upplifun sem er bæði sjónræn og tilfinningaleg – andartak til að staldra við og finna snertingu við umhverfið. 

Ágrip listamanns: 
Guðrún Kristjánsdóttir er fædd árið 1950 og nam myndlist við École des Beaux-Arts í Aix-en-Provence í Frakklandi. Hún hélt sína fyrstu einkasýningu í Kjarvalsstöðum árið 1986 og hefur síðan sýnt víða, bæði á Íslandi og erlendis, meðal annars í Evrópu, Bandaríkjunum og Asíu. Guðrún hefur starfað sem listamaður í yfir fjóra áratugi og einnig sem sýningarstjóri, ritstjóri og fyrirlesari. Hún býr og starfar í Reykjavík og að Hlöðubergi á Skarðsströnd. Sýningin Leiðir sprettur upp úr bókverkinu Bláleiðir, sem Guðrún vann ásamt Oddnýju Eir Ævarsdóttur og Snæfríð Þorsteinsdóttur, byggðu á ævistarfi listakonunnar. 


 Guðrún Kristjánsdóttir: Leiðir

Hugo Llanes

Á þessari sýningu fjallar Hugo um það margslungna ferli að aðlagast nýrri menningu sem innflytjandi. Hann nýtir sér undirstöður íslenskrar og mexíkóskrar menningar – tungumál, matarhefðir, listasögu og tónlist – til að kanna hvernig þessar hefðir blandast, hvaða hliðstæður koma í ljós og hvað það þýðir að tilheyra.

Hugo Llanes (f.1990) er 54. listamaðurinn til að sýna í D-sal. Þar er listamönnum sem hafa mótandi áhrif á íslenska myndlistarsenu boðið að halda sína fyrstu einkasýningu í opinberu safni.

Hugo sækir innblástur í tungumálið og blæbrigði þess: í merkingu orða, tilfærslur á milli mála og þann misskilning sem getur kviknað í slíkum þýðingum. Reynsla Hugos sem innflytjandi felur í sér að hann þýðir í sífellu orð sín og hugsanir og við það koma villur og misskilningur óhjákvæmilega upp. Eftir því sem hann dvelur hér lengur tekur menningarleg sjálfsmynd hans hægum breytingum. Fyrir sýninguna skapaði Hugo hliðarsjálfið Bonitu sem hann staðsetur á milli menningarheima, þar sem túlkun og merking eru í stöðugri þróun. Orð eru þýdd úr einu tungumáli yfir í annað og merkingin og tilfinningin sem þeim fylgir breytist eða dofnar. Á sama hátt má segja að sjálf þeirra einstaklinga sem ferðast á milli landa í þeim tilgangi að setjast að, hvort sem það er af frjálsum vilja eða í neyð, breytist í kjölfarið. Bonita reynir að halda í sína fyrri sjálfsmynd og einkenni en á sama tíma leggur hún sig fram við að tilheyra nýju samfélagi. 

Í D-sal mæta gestir verkum sem unnin eru í ólíka miðla og eru studd af burðarvirki úr stálrörum, þeim sömu og eru notuð í vinnupalla og stillansa, myndlíking fyrir ástand í vinnslu og umbreytingu.  Pönk, berskjöldun og húmor setja svip sinn á sýninguna og hjálpa til við að miðla bæði sameiginlegri og persónulegri reynslu listamannsins sem innflytjanda á íslandi.

Hugo er fæddur í Mexikó en býr og starfar í Reykjavík. Hann er með meistaragráðu í myndlist frá Listaháskóla Íslands og BA gráðu í sjónlistum frá Universidad Veracruzana í Mexíkó. Hugo hefur sýnt víða og verið virkur þáttakandi í frumkvæðum sem miða að inngildingu minnihlutahópa í íslenska myndlistarsenu, svo sem verkefnið Komd’inn, félagasamtökunum Artists in Iceland Action Visa Group, og Get Together (GETA).


D54 Hugo Llanes: Bonita

Kristín Helga Ríkharðsdóttir er 53. listamaðurinn til að sýna í D-sal. Hér er listamönnum sem hafa mótandi áhrif á íslenska myndlistarsenu boðið að halda sína fyrstu einkasýningu í opinberu safni. 

Silkimjúk er ný vídeóinnsetning þar sem við fylgjum konu með óslökkvandi þrá eftir fullkomlega sléttum fótleggjum. Þessi löngun breytist smám saman í þráhyggju og óútskýranlegan ótta við stutt, dökk hár. Atburðarrásin er aðlaðandi og truflandi í senn. Fegrun öðlast nánast yfirnáttúrlegan blæ í gegnum absúrd húmor, sykursæta áferð og áráttukennda áherslu á fótleggina í staðfastri trú á umbreytingu.   

Kristín Helga Ríkharðsdóttir (f. 1993) vinnur þvert á miðla og færir í ólík form hugmyndir úr eigin upplifun, sögum og hversdagslegum fyrirbærum. Með málverkum, ljósmyndum, skúlptúrum, vídeói og hljóði beinir hún sjónum að ofurraunveruleika hversdagsleikans. Í verkum sínum skoðar hún spennuna milli hins náttúrulega, manngerða og sviðsetta. Hún leitast við að endurspegla þann heim sem við lifum í, þar sem skilin milli hins sanna og tilbúna verða sífellt óskýrari.  

Kristín Helga Ríkharðsdóttir útskrifaðist úr myndlistardeild Listaháskóla Íslands árið 2016 og stundaði skiptinám við Universität der Künste í Berlín, þar sem hún einnig lauk starfsnámi eftir útskrift. Árið 2019 flutti hún til New York til að stunda meistaranám (MFA) í Studio Art við New York University og lauk því í janúar 2022.  

Verk hennar hafa verið sýnd víða, bæði hérlendis og erlendis, meðal annars í Gerðarsafni, Hafnarborg, Nýlistasafninu, Þulu Hafnartorgi. Sumarið 2024 var henni boðið að taka þátt í vinnustofudvöl hjá ISCP í New York á vegum Kynningarmiðstöðvar íslenskrar myndlistar. Stuttmyndir hennar hafa hlotið verðlaun á kvikmyndahátíðum og tónlistarmyndband eftir hana var tilnefnt til Íslensku tónlistarverðlaunanna árið 2019.  

Hún hefur hlotið fjölmarga styrki og viðurkenningar, þar á meðal styrk og fellowship frá Leifur Eiríksson Foundation á árunum 2020–2021, styrk úr Styrktarsjóði Guðmundu Andrésdóttur árið 2020, styrk frá Scandinavian Foundation árið 2019 og námsstyrk frá Landsbankanum árið 2021 fyrir efnilega námsmenn.  


D53 Kristín Helga Ríkharðsdóttir: Silkimjúk

Sara Riel

Svarthvít mynd Sara Riel í Ásmundarsafni

Með hvaða hætti hendum við reiður á náttúrunni, flokkum, skilgreinum og gerum til hennar tilkall? 

Náttúran birtist í verkum Söru með ýmsum hætti og þá liggja til grundvallar tengsl manns og umhverfis. 

Viðfansgefni Söru spanna allt frá flóru og fána til himingeimsins og í verkum sínum notar hún einstaka handverksfærni og útsjónarsemi til að skapa grípandi, sjónræna túlkun á aðkallandi málefnum. Í Ásmundarsafni mun Sara vinna með innra landslag manneskjunnar – tilfinningar, heilabylgjur og taugaboð – og skoða með hvaða hætti við mætum þeim og vinnum úr. Hvernig taka þær á sig mynd og verða hluti af sameiginlegri reynslu?  

Hún mun skoða hvernig áreiti ytra umhverfis getur myndað hnúta, flækjur og stafla í innra lífi okkar – og hvernig slík form birtast í myndmáli, líkamlegri upplifun og tungumáli. Sköpunarferlið sjálft er í forgrunni, ekki aðeins sem afurð heldur sem aðferð: leið til að losa innri spennu og umbreyta tilfinningum í efnisleg form. Megnið af ferlinu verður unnið í Ásmundarsafni, í opnu samtali við gesti og í þeirra nærveru.  

Undraland er verkefni tileinkað sögu Ásmundarsafns. Þar var heimili og vinnustofa Ásmundar Sveinssonar myndhöggvara (1893-1982) sem hann hannaði sjálfur og byggði á árunum 1942-1950. Lóðin var í túnfæti bæjar sem hét Undraland. Ásmundur ánafnaði Reykjavíkurborg húsið og verk sín eftir sinn dag og var þar stofnað safn helgað minningu hans árið 1983. Þá fjóra áratugi sem listamaðurinn starfaði í húsinu var það vettvangur frjórrar listsköpunar. Yfir allt árið 2025 er listamönnum boðin aðstaða í húsinu til þess að vinna að eigin verkum í vinnslu eða hvers konar ferli.  

Sara Riel (1980) nam myndlist við Listaháskóla Íslands og Weißensee-listaháskólann í Berlín þaðam sem hún brautskráðist árið 2006. Hún er kunn fyrir veggverk í almannarými en um leið á hún verk víða í söfnum og hefur sýnt um víðan völl.

Undraland: Sara Riel með verk í vinnslu

Steina Vasulka

Svarthvít mynd af Stenu að spila á fiðlu.

Sýningin er fyrsta stóra yfirlitssýningin á verkum Steinu hér á landi.  Með verkum sínum hefur hún tengt saman vídeólist, tónlist og tækni á einstaklega skapandi og frjóan hátt. Sýningin var upphaflega skipulögð í Bandaríkjunum undir heitinu Playback og sett þar upp á tveimur söfnum árið 2024 en hér á landi verður hún viðameiri að umfangi og inntaki. Rakinn verður listrænn ferill Steinu frá upphafi til samtímans og birtir sýningin í heild því afar áhugaverða mynd af þróun tækni og listar á síðustu áratugum.

Steina er einn helsti frumkvöðull vídeólistar og nýmiðlunar í heiminum og brautryðjandi og áhrifamanneskja á sviði samtímalistar hérlendis. 

Steina (fædd Steinunn Briem Bjarnadóttir, 1940) lærði fiðluleik í Reykjavík og Prag, og flutti til New York árið 1965 með eiginmanni sínum, Woody Vasulka. Í lok sjöunda áratugarins hóf hún að einbeita sér að myndbandsverkum og stofnaði árið 1971 The Electronic Kitchen (síðar The Kitchen), sem var goðsagnakenndur sýningar- og samkomustaður fyrir hljóð- og myndbandslistamenn í New York. Hún flutti til Buffalo árið 1973 þar sem hún þróaði vinnu sína að myndlist og tæknirannsóknum enn frekar. Frá árinu 1980 hefur hún búið í Santa Fe í Nýju-Mexíkó, sýnt reglulega víða um heim og eru mörg verka hennar talin til lykilverka í sögu vídeólistar.

Listasafn Íslands og Listasafn Reykjavíkur munu sameiginlega standa að sýningunni sem verður opnuð 4. október 2025 og lýkur 11. janúar 2026. Hún fer fram í fjórum sýningarsölum Listasafns Íslands við Fríkirkjuveg og fjórum sölum Listasafns Reykjavíkur – Hafnarhúsi við Tryggvagötu. Sýningin er skipulögð af MIT List Visual Arts Center í samvinnu við Buffalo AKG-listasafnið. Sýningarstjórar eru Natalie Bell, MIT List Visual Arts Center, og Helga Christoffersen, Buffalo AKG-listasafninu. Hérlendis stýra verkefninu Markús Þór Andrésson og Pari Stave.

Komdu í ævintýralegt ferðalag milli Listasafns Reykjavíkur og Listasafns Íslands um sýninguna Steina: Tímaflakk með aðstoð sérstaks þrautapassa.

Krökkum á öllum aldri er boðið að leysa skemmtilegar þrautir á báðum söfnum, safna stimplum og skila passanum inn til að komast í spennandi verðlaunapott. Dregið út reglulega yfir sýningartímann.

Öll börn sem koma á safnið fá passann frítt, hann má nálgast í móttöku safnanna. 

Ertu tilbúin/n að taka þátt í tímaflakkinu?

Steina: Tímaflakk

Kristín Gunnlaugsdóttir

Kristín Gunnlaugsdóttir, Sköpunarverk I, 2013

Kristín er einn afkastamesti og ástsælasti listamaður samtímans sem á að baki fjölmargar viðamiklar sýningar og verk víða í opinberri eigu.

Á sýningu Kristínar Gunnlaugsdóttir í Vestursal Kjarvalsstaða öðlumst við einstaka sýn á mannlega tilveru og tilfinningalíf. 

Kristín Gunnlaugsdóttir hefur vakið athygli fyrir að vera óhrædd við að brjóta upp myndmál sitt og aðferðir. Hún sækir í aldagamlar hefðir íkonamálunar og skapar fígúratíf málverk sem byggjast á margslungnu táknkerfi. Þá vinnur hún abstraktverk sem kallast á við tjáningarmáta módernismans, sem og vandlega útfærð útsaumsverk sem byggja á skjótunnum skissum - svo nokkur dæmi séu tekin. Á sýningunni fæst gott yfirlit yfir feril listakonunnar um leið og þar má sjá ný og óvænt verk sem sérstaklega eru unnin að þessu tilefni.

Í verkum sínum miðlar Kristín tilfinningum, almennri og persónulegri reynslu. Grunnurinn að listsköpun hennar liggur í ótæmandi áhuga á mannslíkamanum. Líkaminn birtist ekki sem hlutlaust form heldur sem lifandi farvegur tilfinninga, sjálfsmyndar og andlegrar leitar. Hún er meistari í að fanga augnablik kyrrðar og berskjöldunar, þar sem líkamar – einkum kvenlíkamar – birtast í huglægu rými, upphöfnu, draumkenndu, kómísku eða hversdagslegu. Í gegnum myndir hennar má skynja hvernig hún nálgaðist viðfangsefnið með virðingu, forvitni og næmni fyrir því hvernig líkaminn og myndmálið geta tjáð það sem ekki verður sagt með orðum. Sérvaldar vísbendingar fylgja með, stelling, hlutur, litur eða áferð, sem styðja áhorfendur í að nema hið ósagða.

Kristín Gunnlaugsdóttir er fædd 1963 og nam myndlist í Myndlistarskólanum á Akureyri og Myndlista- og handíðaskóla Íslands á árunum 1983-88. Þá fór hún utan og lagði stund á íkonamálun í Fransescane Missionarie di María klaustrinu í Róm og þá tók við listnám við Ríkisakademíuna í Flórens á Ítalíu árin 1987-93. Kristín er níundi listamaðurinn sem valinn er til þátttöku í sýningaröð Listasafns Reykjavíkur á Kjarvalsstöðum, þar sem farið er yfir feril lykilpersóna í íslensku listalífi. Hvert og eitt þeirra er valið með tilliti til einstaks framlags þeirra og sérhæfingar á sínu sviði, bæði hvað viðvíkur miðlum, aðferðum og viðfangsefnum. Slík stöðutaka á sér stað í framsetningu lykilverka frá ólíkum tímum í Vestursal Kjarvalsstaða og útgáfu sýningarskrár þar sem fjallað um ferilinn í samhengi listasögunnar og samtímans.

Kristín Gunnlaugsdóttir: Ósagt

Sá heimur hefur haft áhrif á listsköpun hennar, einkum hugmyndir um mörk raunveruleika og sviðsetningar, sannleika og fölsunar. 

Amanda hefur meðfram myndlist unnið við leikmyndahönnun í kvikmyndum. 

Þá hefur Amanda sótt innblástur í rannsóknir og tilgátur um eðli sjónskyns, allt sem mannsaugað greinir en um leið hvað fellur utan sjónsviðs okkar.
Undanfarið hefur Amanda meðal annars tileinkað sér nýjar rannsóknir sem eiga sér stað í Japan á sviði gervigreindar. Henni er hugleikið með hvaða hætti skynjun hefur áhrif á framgang þekkingar, hvernig ómótuð vitund tekur inn upplýsingar sér til framdráttar á öðrum og óræðari forsendum en vitsmunalegum. 

Undraland er verkefni tileinkað sögu Ásmundarsafns. Þar var heimili og vinnustofa Ásmundar Sveinssonar myndhöggvara (1893-1982) sem hann hannaði sjálfur og byggði á árunum 1942-1950. Lóðin var í túnfæti bæjar sem hét Undraland. Ásmundur ánafnaði Reykjavíkurborg húsið og verk sín eftir sinn dag og var þar stofnað safn helgað minningu hans árið 1983. Þá fjóra áratugi sem listamaðurinn starfaði í húsinu var það vettvangur frjórrar listsköpunar. Yfir allt árið 2025 er listamönnum boðin aðstaða í húsinu til þess að vinna að eigin verkum í vinnslu eða hvers konar ferli.

Amanda Riffo (1977) er frönsk-sílesk myndlistarkona sem hefur verið búsett í Reykjavík frá árinu 2012. Hún útskrifaðist frá École nationale supérieure des beaux-arts árið 2002 með MA-gráðu í myndlist. Amanda hlaut verðlaunin myndlistarmaður ársins 2024 fyrir sýninguna House of Purkinje í Nýlistasafninu.


Undraland: Amanda Riffo með verk í vinnslu

Elsa Jónsdóttir

Hún þróar tákn sem hún umbreytir til þess að kalla fram nýja merkingu tengda viðfangsefnum sínum. Á einn bóginn getur formfræði hins skrifaða orðið að sérstæðu myndrænu tungumáli. Á þessari sýningu er áherslan hins vegar á það hvernig hljóð og hlustun verða að innsetningu sem höfðar til skilningarvitanna.

Í verkum sínum skoðar Elsa sérstaklega tilfærslu forms í skilning, nokkurs konar formfræði tungumálsins.

Skúlptúrar, hljóðmynd og innsetning ljósa í D-sal í Hafnarhúsinu bjóða upp á margþættan lestur. Við fyrstu sýn má greina gamansemi; form, hljóð og dularfull lýsing mynda líflegt samspil. Við nánari athugun, þegar við leyfum okkur að leggja raunverulega við hlustir, vakna róttækari fagurfræðilegar spurningar: Getur mannleg skynjun verið tjáð í gegnum form? Er athygli virkt ferli sköpunar?
Hugurinn blómstrar þegar hlustun verður sjón. Hlustun er athygli. Að hlusta er skilningur. Að hlusta er ást.

Í verkum sínum leggur Elsa stund á formfræði tungumálsins, letur, orð og tilvísanir. Hún rannsakar lestur í sínum víðasta skilningi og færir hugrenningar sínar í tákn, form og stafi. Á síðustu árum hefur hún fært sig úr tvívíðum verkum í almanna­rými yfir í þrívíðan skúlptúr. Elsa hefur lengi starfað innan myndlista­tvíeykisins Krot & Krass, en hafa þau unnið ótal veggverk bæði hér heima og erlendis. Elsa hefur tekið þátt í rekstri fjölmargra listamannarýma í Reykjavíkurborg og þar má sérstaklega nefna Fúsk í Gufunesi.

Sýningaröðin í D-sal hóf göngu sína árið 2007. Hér er listamönnum sem hafa mótandi áhrif á íslenska myndlistarsenu boðið að halda sína fyrstu einkasýningu í opinberu safni.

D52 Elsa Jónsdóttir: Ljáðu eyra

Halldór Ásgeirsson

Í verkum sínum vinnur hann með undirstöður hins náttúrulega efnisheims út frá þeirri hugmyndafræði að þar eigi sér stað stöðug tilfærsla orku á milli sviða.

Síbreytilegur sköpunarkraftur jarðar er Halldóri hugleikinn. 

Sérstakt rannsóknarefni Halldórs er til umfjöllunar í Ásmundarsafni, Skaftáreldar, sem urðu á Íslandi á 18. öld. Hið mesta hraunrennsli jarðar síðustu þúsund ár hafði ekki aðeins áhrif á jarðsöguna og olli veðurfarsbreytingum á ákveðnum stöðum í heiminum, heldur markaði ennfremur spor í mannkynssögunni. Halldór vinnur að því að kortleggja þessi tengsl og hlutgera í listaverkum sem verða til í við umbreytingu efnis við hraunbræðslu og í tilraunum með brennistein.

Undraland er verkefni tileinkað sögu Ásmundarsafns. Þar var heimili og vinnustofa Ásmundar Sveinssonar myndhöggvara (1893-1982) sem hann hannaði sjálfur og byggði á árunum 1942-1950. Lóðin var í túnfæti bæjar sem hét Undraland. Ásmundur ánafnaði Reykjavíkurborg húsið og verk sín eftir sinn dag og var þar stofnað safn helgað minningu hans árið 1983. Þá fjóra áratugi sem listamaðurinn starfaði í húsinu var það vettvangur frjórrar listsköpunar. Yfir allt árið 2025 er listamönnum boðin aðstaða í húsinu til þess að vinna að eigin verkum í vinnslu eða hvers konar ferli.

Halldór Ásgeirsson (1956) stundaði nám í myndlist við Parísarháskóla nr. 8 árin 1977-80 og 1983-86. Hann hefur dvalið mislengi um víða veröld, m.a. í Austurlöndum fjær, Mexíkó og Japan þar sem hann dvaldi á árunum 2003 - 07 og starfaði m.a. með þriðju kynslóð hins þekkta Gutai-listhóps sem var brautryðjandi í gjörningum og innsetningum á 6. áratugnum. Ferðalög Halldórs hafa skilað sér með ýmsum hætti í listsköpun hans. Halldór er nú búsettur í Reykjavík en starfrækir jafnframt vinnustofu í Búðardal.



Undraland: Halldór Ásgeirsson með verk í vinnslu

Hrafnkell Sigurðsson

Jóhanna Bogadóttir

Ragna Róbertsdóttir

Rúrí

Alessa Brossmer

Sú kenning ljær sýningunni yfirskriftina, Höfuðskepnur. 

Að fornu var efnisheimi jarðar skipt í fjögur frumefni: Jörð, vatn, loft og eld. 

Hér eru kynnt nýleg verk samtímalistamanna sem kalla með ólíkum hætti fram hugrenningartengsl við þessa frumkrafta náttúrunnar. Breytingar í umhverfinu eru til skoðunar í verkum sex listamanna sem beina sjónum að ummyndun ólífræns efnis, eins og bráðnun, storknun, uppgufun og kristöllun. Umfang og hröðun náttúrulegra ferla allt í kring minna okkur á að veröldin er á heljarþröm. Hvert stefnir og hvað tekur við?    

Sýningin er hluti af stærra verkefni. Árið 2024 tók Listasafn Reykjavíkur fyrir hönd Reykjavíkurborgar þátt í samstarfi við Ósló í Noregi og í Cluj-Napoca í Rúmeníu tengt Loftslagsborgum Evrópu. Markmiðið var að skiptast á hugmyndum um það hvernig hvetja mætti ungt fólk til vitundar og samtals um loftslagsmál í gegn um myndlist, listsköpun og -upplifun. Þáttur í framlagi Listasafns Reykjavíkur er spennandi fræðsluverkefni í sumar. Safnið tekur á móti nemendum Vinnuskóla Reykjavíkur í Hafnarhúsi, einum hópi á dag, þar sem þau fá tækifæri til þess að njóta lista, fara í leiki, skapa eigin verk og eiga í fjörugum samræðum. Verkefninu lýkur með uppsetningu sýningar í fjölnotasal á afrakstri verkefnisins á Menningarnótt. Sýningin Höfuðskepnur er lykilþáttur í heimsókn ungmennanna.

Listamenn sem eiga verk á sýningunni eru Alessa Brossmer, Hrafnkell Sigurðsson, Jóhanna Bogadóttir, Ragna Róbertsdóttir, Rúrí og Þorbjörg Jónsdóttir.


Höfuðskepnur

Jo Pawlowska 

Sadie Cook

Á 51. sýningu D-sal sýningarraðarinnar tekur á móti þér gífurlegt magn ljósmynda og kvikra mynda í nýrri innsetningu eftir Sadie Cook og Jo Pawlowska. Myndefnið inniheldur sviðsetta drauma, bjöguð vídeó, skjáskot af samtölum á síðkvöldum, pixlaðar sjálfur og læknaskýrslur. Hvert verk endurspeglar leit listamannanna  að ummerkjum lifaðrar reynslu á eigin líkama.  Leyfðu þér að flæða, blandast og leysast upp í vídd þar sem stigveldi tvíhyggjunnar er hafnað og jafnvægi kemst á í óreiðu og óræðni. 

Alltumlykjandi tvíhyggja sem sundrast og sameinast aftur.

Tilveran mótast af látlausri tvíhyggju þar sem við flokkum nánast allt í andstæður. Gott eða illt, ljós eða myrkur, fortíð eða nútíð, ríkur eða fátækur, veikur eða heilbrigður, sársauki eða sæla, stafrænt eða líkamlegt, karl eða kona. Í hverju pari skynjum við nánast undantekningarlaust yfirburði eins yfir öðru. Stundum augljóslega, stundum fer það leynt. Sýningin byggist á möguleikanum að geta verið til fyrir utan áskapaða tvíhyggju. Hið listræna samstarf þrífst í núningnum sem myndast þegar þráin nuddast upp við viðkvæmt líf. Sadie og Jo kanna óteljandi möguleika, suma undraverða, aðra hversdagslega, sem leynast í sprungunum. 

Innsetningin myndar tvo skáskorna ása í rýminu sem færast annars vegar frá hreyfingu yfir í kyrrð, og hins vegar frá hinu opinbera til hins persónulega. Skali og staðsetning myndaklasanna móta ásamt þínu sjónarhorni sveimandi ferli sýningarinnar. Með því að leika sér með áferð, lága upplausn, samsafn ljósmynda og vídeó skapa listamennirnir rými til að deila berskjöldun sinni.

Samstarf Sadie Cook og Jo Pawlowska spratt upp af því að hvort um sig var með snoðkoll. Það þróaðist áfram í samtölum um hár, sjálfið, sjálfsmynd, uppbrot línulegrar framvindu og internetið. Listrænt samkurl hófst fyrir alvöru einn sólskinsdag í maí 2024 þegar Jo tók fyrsta skammtinn af testósteróni á meðan Sadie dýfði fótunum í slím og smellti af mynd á bleika plastmyndavél. Sýningin _Allt sem ég vil segja þér_ er afrakstur árs langrar samvinnu þar sem hvert verk er eignað báðum listamönnum.

Sýningaröðin í D-sal hóf göngu sína árið 2007. Hér er listamönnum sem hafa mótandi áhrif á íslenska myndlistarsenu boðið að halda sína fyrstu einkasýningu í opinberu safni.

Þakkir:  
Diljá Þorvaldsdóttir, Cari, Sasa Lubinska, Ljósmyndaskólinn, Stuart Richardson, Jax, Guðbjörg Theresía Einarsdóttir, Andie Sophia Fontaine, Megan Auður, Eliza
Adam Thompson, Alex Diljar Birkisbur Hellsing, H. Pállson, Sigurborg Rögnvaldsdóttir, Þorgerður, Pari, Ania Piechura, Agnes Ársælsdóttir, Hyacinth Schukis, Craig, Óðinn, Heiðrún Sæmundsdóttir, Sarah, Helena, Hallgerður, Vala Sigþrúðar Jónsdóttir, Melissa Guido, Claudia Hausfeld, Hannes, Jón, Odda, Regn Sólmundur Evu.



Sýningin er styrkt af Myndlistarsjóði.

D51 Sadie Cook og Jo Pawlowska: Allt sem ég vil segja þér

Jóhannes Sveinsson Kjarval, vatnslitur á pappír

Á sýningunni er sjónum beint að fantasíuverkum Kjarvals sem innihalda dulspekilegar og trúarlegar vísanir og táknmyndir. Auk verka Kjarvals eru sýnd málverk Einars Jónssonar sem fengin eru að láni frá Listasafni Einars Jónssonar.

Fantasíurnar, sem gjarnan innihalda huldufólk, dulrænar verur og táknmyndir, áttu eftir að fylgja honum alla ævi...

Kjarval ferðaðist mikið á lífsleiðinni, bæði um eigið land og útlönd. Hann varð fyrir áhrifum frá fólki og nærumhverfi sínu, las mikið og kynnti sér strauma og stefnur sem ríkjandi voru. Meðal áhrifavalda í lífi listamannsins má nefna kollega hans og vin, Einar Jónsson myndhöggvara (1874-1954), og enska listamanninn William Blake (1757-1827). Kjarval kynntist Einari í London árið 1911 þegar þeir dvöldu þar samtíða um þriggja mánaða skeið og varð vel til vina. Einar var þekktur fyrir goðsöguleg og trúarleg myndefni og lagði áherslu á táknrænar merkingar í höggmyndum sínum og málverkum. Í bókum og á söfnum stórborgarinnar komst Kjarval svo í kynni við verk Blakes. Hann var eitt fremsta rómantíska skáld Englands og þekktur fyrir fínlegar og dulúðugar teikningar, hlaðnar trúarlegum táknum og vísunum.

Á sýningunni hefur verið safnað saman verkum Kjarvals sem eiga það sameiginlegt að vera sprottin úr hugarheimi handan þess sem er áþreifanlegt og auðskiljanlegt. Verkin eru ýmist með skýrar trúarlegar vísanir í Biblíuna og kristileg minni eða eru óræðari fantasíur hlaðnar táknum, hinu yfirskilvitlega og dulræna. Slík hugðarefni bjuggu í Kjarval alla tíð en eftir dvölina í London og viðkynnin af heimslistinni og innsýn í alþjóðlegan táknheim symbólisma má greina breytingu í áherslum og stílbrigðum sem Kjarval átti svo eftir að þróa á sinn persónulega hátt í gegnum allan ferilinn.

Sýnd verða verk frá öllum ferli Kjarvals. Árið 1908 hélt hann sína fyrstu sýningu í Reykjavík og sýndi þar fyrsta sinni fantasíuverk, þá 22 ára gamall, þegar hann hafði ekki enn farið til London eða hlotið formlega listmenntun. Fantasíurnar, sem gjarnan innihalda huldufólk, dulrænar verur og táknmyndir, áttu eftir að fylgja honum alla ævi og taka breytingum og þróast í gegnum ferilinn. Fyrir og í kjölfar London-dvalarinnar gerði Kjarval þó nokkuð af svokölluðum „draumalands-verkum“ sem gjarnan birta órætt landslag, fossa og verur í landslagi og er ætlunin að safna saman eins mörgum af þessum myndum og hægt er.

Jóhannes Sveinsson Kjarval (1885-1972) er einn ástsælasti listamaður þjóðarinnar og fjölbreytt lífsverk hans nær yfir fjölda málverka af náttúru landsins, kynjaverum og fólkinu í landinu. Árið 1968 ánafnaði Kjarval Reykjavíkurborg stóran hluta listaverka sinna og persónulegra muna og hafa verk hans verið kynnt með ýmsu móti frá því Kjarvalsstaðir voru opnaðir árið 1973.

Draumaland

Karin Sander

Mörg verka hennar eru innblásin af náttúru landsins, menningu og samfélagi. 

Karin Sander er heimsþekkt þýsk listakona sem hefur ræktað tengsl við Ísland allt frá fyrstu heimsókn fyrir þrjátíu árum. 

Listasafn Reykjavíkur setur upp yfirgripsmikla sýningu með glænýjum og eldri verkum í samstarfi við Listahátíð í Reykjavík. 
Verk Karinar byggja gjarnan á þátttöku gesta og hugmyndum um samspili efnis, tíma og staðar. Á sýningunni Karin Sander 1957-2057 er fjallað um staðarvitund í landfræðilegum, líkamlegum og huglægum skilningi. 
Sýningargestum er boðið að láta skanna sig og prenta af af sér smástyttu; auðir strigar á víðavangi safna áferð við mismunandi aðstæður; og neonskilti staðsetur áhorfendur í Hafnarhúsi samkvæmt mælingum GoogleEarth.

Karin Sander (1957) er þekkt fyrir hugmyndafræðilega nálgun sína á efni og rými þar sem hún vinnur með hversdagslega hluti, arkitektúr og stafræna miðla. Verk hennar hafa verið sýnd á virtum alþjóðlegum vettvangi, þar á meðal Arkitektúrtvíæringnum í Feneyjum 2023, Kunstmuseum Winterthur og SFMoma. Árið 2018 vann Karin samkeppni um útilistaverk í Vogabyggð í Reykjavík.
 


Karin Sander 1957-2057

Málverk af Ingólfi Arnarsyni eftir Johan Peter Raadsig

Painting of Ingólfur Arnarson by Johan Peter Raadsig

Hver er myndin af Reykjavík, fyrr og nú? Hvaða augum líta listamenn borgina og hvaða einkenni hennar eru dregin fram í myndmáli ólíkra kynslóða? Og hvernig hjálpar list okkur að sjá hið kunnuglega í nýju ljósi?

Við kynnum ný samtímalistaverk, drögum fram áhugaverð listaverk úr safneign og fáum að láni forvitnilega muni frá öðrum söfnum og stofnunum. Þar sjáum við borgina þróast frá kaupstað og sjávarþorpi til fjölþjóðlegrar menningar- og ferðamannaborgar í lifandi, brotakenndri og síbreytilegri mynd. Sýningin kallar fram spurningar um ímynd, borgarskipulag, samfélagsgerð og menningarlega sjálfsmynd. Hinu áþreifanlega er stillt upp samhliða hinu ljóðræna, hinu sögulega og hinu listræna, hinu persónulega og hinu sammannlega.

Í tilefni 240 ára afmælis Reykjavíkur árið 2026 er ásýnd borgarinnar í gegnum tíðina tekin til skoðunar á sumarsýningu á Kjarvalsstöðum. 

Samhliða sýningunni verður í boði ríkuleg dagskrá afþreyingar, viðburða og fræðslu. Verkefnið er unnið af sýningarteymi Listasafns Reykjavíkur sem samanstendur Markúsi Þór Andréssyni, Sigurði Trausta Traustasyni og Sunnu Ástþórsdóttur.

Smáborg, háborg – Reykjavík í mynd

Katarzyna Górna, Double Portrait, 2001, photograph, 75 × 75 cm, Bunkier Sztuki Collection 

Á sýningunni verða verk eingöngu úr safneign Bunkier Sztuki, sem geymir eitt öflugasta safn pólskrar samtímalistar í Evrópu. 

Listasafn Reykjavíkur – Hafnarhús setur upp sýningu á verkum pólskra samtímalistamanna í samstarfi við listasafnið Bunkier Sztuki í Kraká. 

Sýningin dregur fram fjölbreytileika og kraft pólskrar samtímalistar og setur hana í alþjóðlegt samhengi. Samstarfið við Bunkier Sztuki safnið í Póllandi er hluti af stefnu Listasafns Reykjavíkur um að efla alþjóðlegt menningarsamstarf.  Pólverjar eru stærsti hópur innflytjenda á Íslandi og hafa þeir haft mikil áhrif á íslenskt samfélag og menningarlíf. Í tengslum við sýninguna verður sérstök áhersla lögð á að ná til þessa hóps með leiðsögnum, fræðslu og vinnustofum á pólsku, samhliða almennri dagskrá fyrir fjölbreyttan hóp gesta.

Sýningin Pólsk samtímalist í Listasafni Reykjavíkur er einstakt tækifæri til að kynnast fremstu samtímalistamönnum Póllands og styrkja um leið menningarleg tengsl Íslands og Póllands.

Pólsk samtímamyndlist

Hrafnkell Sigurðsson, Án titils, ljósmynd, 2001

Hvert og eitt þeirra er valið með tilliti til einstaks framlags þeirra og sérhæfingar á sínu sviði, bæði hvað viðvíkur miðlum, aðferðum og viðfangsefnum. Slík stöðutaka á sér stað í framsetningu lykilverka frá ólíkum tímum í Vestursal Kjarvalsstaða og útgáfu sýningarskrár þar sem fjallað um ferilinn í samhengi listasögunnar og samtímans.

Hrafnkell er tíundi listamaðurinn sem valinn er til þátttöku í sýningaröð Listasafns Reykjavíkur á Kjarvalsstöðum, þar sem farið er yfir feril lykilpersóna í íslensku listalífi.

Verk Hrafnkels draga gjarnan fram andstæður eins og á milli skipulags og óreiðu, menningar og náttúru. Listamaðurinn beinir sjónum að því hvernig mannleg kerfi takast á við náttúrulegt niðurbrot og dregur fram fegurðina í því sem við lítum oft framhjá, til dæmis rusli, sjúskuðu yfirborði og öðru í hverfulleika daglegs lífs. Þótt verk hans spretti oft úr ólífrænu umhverfi, tekst honum á einstakan hátt að kalla fram náin tengsl við mannslíkamann. Verkin eru í senn ljóðræn og hugmyndafræðileg, en búa jafnframt yfir kynngimögnuðum og dulúðugum krafti.

Hrafnkell nam myndlist í Reykjavík, Maastricht og London. Þótt hann sé hvað þekktastur fyrir ljósmyndaverk sín hefur hann allt frá tíunda áratugnum einnig unnið með myndbönd, höggmyndir, gjörninga og innsetningar.
