Jóhannes S. Kjarval

Ásmundur Sveinsson

Erró

Kjarval

Án titils

Minning um stúlku

Frá Þingvöllum (Ármannsfell)

Vífilsfell

Guðmundur Davíðsson (1874-1953), kennari og umsjónarmaður Þingvalla um áraraðir. Sem fastagestur á Þingvöllum þekkti Kjarval hann vel.

Guðmundur Davíðsson

Viðeyjarsund

Sigfús M. Johnsen (1886-1974), var lögfræðingur, rithöfundur og bæjarfógeti í Vestmannaeyjum frá 1940.

Sigfús Johnsen

Ástirnar

Hrauntún í Þingvallasveit

Drengsandlit

Þingvellir

Eftir að Kjarval flutti heim árið 1922 fór hann einungis í eina langa ferð til útlanda, en það var Frakklandsferð sem hann fór árið 1928 og dvaldi þá í París um hálfs árs skeið. 
Kjarval lagði leið sína í skógana utan við París til að mála úti. Í skógarmyndum Kjarvals frá Frakklandi má greina impressjónísk áhrif og tilraunir til að fanga þau síbreytilegu lit- og ljósbrigði sem skapa stemmningu augnabliksins. Með samblandi af mjúkri áferð olíulitarins, sem minnir á pastelkrít, og fínlegri pensilteikningu nær hann fram undraverðum léttleika í túlkun sinni á vorkomu í skóginum. Pensilför eru stutt og snögg, andstæðulitir mynda skugga og birtu, litur er lagður létt á léreftið sem sumstaðar glittir í gegn um þunna málninguna. Verk þessi geisla af náttúruhrifningu listmannsins sem gefur sig unaði vorkomunnar á vald. Þau sex ár sem hann hafði búið á Íslandi eftir að námi hans lauk, hafði hann verið leitandi í landslagstúlkun sinni og í raun ekki lagt megináherslu á að mála landslag því önnur verkefni höfðu tekið stóran hluta af tíma hans og áhuga. Eftir Frakklandsdvölina varð útimálverk í íslenskri náttúru eitt meginviðfangsefni hans.

Frönsk skógarmynd

Dyrfjöll eru hluti af fjallgarðinum sem umlykur Borgafjörð eystra. Þau bera nafn af miklu klettaskarði milli hárra tinda og er sá hærri í 1136 metra hæð yfir sjó. Segja má að Dyrfjöll séu bæjarfjall Geitavíkur, sveitabæjarins sem Kjarval ólst upp á. Kjarval dvaldist fyrstu fjögur árin hjá foreldrum sínum í Meðallandi á Suðurlandi, en ólst eftir það upp hjá hálfbróður móður sinnar á Austfjörðum. Þangað fór hann oft á fullorðinsárum til þess að mála fjöll og landslag æskustöðvanna og er þetta verk frá árinu 1927.

Dyrfjöll

Sumarið 1926 dvaldi Kjarval um tíma í Hallgeirseyjarhjáleigu í Austur-Landeyjum hjá vinum sínum Matthildi Kjartansdóttur (1891-1974) og Guðbrandi Magnússyni (1887-1974) og málaði þá þessa vangamynd af þeim hjónum. Verkið er persónulegt og birtir vinsemd listamannsins til myndefnis síns og jafnframt ástina á milli þeirra hjóna. Þau standa þétt saman og horfa hvort til annars af alvöru og ástúðleik. Matthildur er björt og ljós yfirlitum, máluð með fínlegum pensildráttum, en Guðbrandur er dekkri og grófgerðari í stíl. Í fáum myndum sínum opinberar Kjarval tilfinningamál af viðlíka blíðu. Þetta sumar málaði Kjarval einnig myndir af börnum þeirra, Kjartani og Hallfríði. Vináttutengsl Kjarvals og Guðbrands voru náin og ævarandi; um það bera vott margar myndir listamannsins.

Yndislegt er úti vor

Andi öræfanna

Regntjöld vorsins

Íslensk tískublöð

Tómasína

Saltfiskstúlkur

Bjólfur á Seyðisfirði

Kjarval hafði mikinn áhuga á byggingarlist og skrifaði gjarnan greinar í blöð og tímarit um þetta áhugamál sitt. Sérstaklega var honum umhugað um fegrun og framtíðaruppbyggingu Reykjavíkur. Hús og borgarrými voru honum einnig mikilvæg myndefni. Áhugi Kjarvals á byggingarlist virðist hafa vaknað þegar hann dvaldi í London og á meðan hann bjó í Kaupmannahöfn teiknaði hann fjölda rauðkrítarmynda af húsum. Árið 1920 dvaldi hann á Ítalíu um hálfs árs skeið. Þar hélt hann áfram að teikna eða mála í vatnslit bæi og byggingar. Hin forna byggingarlist Rómverja höfðaði til hans og á Ítalíu málaði hann meira af byggingarlist en landslagi. Á Ítalíu gafst honum kostur á að kynnast byggingum frá eldri tímaskeiðum en hann hafði áður séð og annars vegar teiknar hann sögufrægar byggingar en hins vegar liggur eftir hann nokkur fjöldi teikninga þar sem hann út frá forsendum kúbismans einfaldar formgerð myndefnisins, svo eftir standa sterk og einföld form. Verkið Pantheon er dæmi um túlkun Kjarvals á einni af merkustu byggingum Rómarborgar frá fornöld, en í verkinu fá einföld form og nákvæm hlutföll byggingarinnar að njóta sín í látlausri vatnslitamynd.

Pantheon

Collection

Collection

Jóhannes S. Kjarval

Work